Soma faciası ne vakit oldu? Soma olayı nedir? Soma’da kaç kişi şehit oldu?

Soma faciası ne vakit oldu, sorusunun karşılığı merak edilen bahisleri ortasında yer alıyor. Manisa’da 301 madencinin hayatını kaybettiği Soma maden faciasının 7. Yılı bayramın birinci gününe denk gelmişti. Maden şehidi aileleri sabahın erken saatlerinden itibaren Soma Maden Şehitliğini ziyaret ederek kaybettikleri yakınları için dua etti. Pekala, Soma’da ne oldu? Soma olayı nedir? Soma’da kaç kişi şehit oldu?

Soma’da 13 Mayıs 2014’te, 301 maden personelinin mevti, 162’sinin yaralanmasıyla sonuçlanan facianın akabinde Soma Kömür İşletmeleri AŞ İdare Heyeti Lideri Can Gürkan, Genel Müdürü Ramazan Hakikat, İşletme Müdürü Akın Çelik, Teknik Müdür İsmail Adalı ve Emniyet Teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik tutuklanmıştı.

SOMA OLAYI NEDİR? KAÇ KİŞİ ŞEHİT OLDU?

Soma olayı, 13 Mayıs 2014’te Türkiye’nin Manisa ilinin Soma ilçesindeki kömür madeninde çıkan yangın nedeniyle 301 madencinin vefatıyla sonuçlanan madencilik kazası. Soma olayında 301 vatandaşımız şehit oldu.

Soma Faciası, 13 Mayıs 2014’te Türkiye’nin Manisa ilinin Soma ilçesindeki kömür madeninde çıkan yangın nedeniyle 301 madencinin vefatıyla sonuçlanan madencilik kazası. Facia, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en çok can kaybı ile sonuçlanan iş ve madencilik kazası olarak kayıtlara geçti. Soma Holding şirketlerinden Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen maden ocağında, patlamaya elektrikli ekipmanların sebep olduğundan şüphelenildi. Yangın, vardiya değişimi sırasında meydana geldi ve 787 personel patlama sırasında yer altında kaldı. 17 Mayıs 2014’te, toplamda 301 kişinin hayatını kaybettiği ve içeride kimse kalmaması sebebiyle kurtarma çalışmalarının sona erdiği açıklandı.

Türkiye’de madenciler, 2013 yılı sonunda ülkedeki tehlikeli çalışma şartlarını protesto etti ve Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili madenin güvenliğinin araştırılması teklifini facianın gerçekleşmesinden sırf yirmi gün evvel reddetti. Facianın gerçekleşmesinden sonra Türkiye’de üç günlük ulusal yas ilan edildi. Ülke halkı faciadan ötürü çeşitli yansılar gösterdi ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Soma’da protestolara maruz kaldı. Ayrıyeten, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde iki gün ve Pakistan’da bir gün ulusal yas ilan edildi.

SOMA’DA NE OLDU?

Manisa’nın Soma ilçesinde 301 personelin hayatını kaybettiği maden kazası başta olmak üzere maden kazalarını araştırmak üzere kurulan TBMM Araştırma Kurulu Lideri, AK Parti Aksaray Milletvekili Ali İstek Alaboyun, kazanın kömürün çıkartıldığı yerde tavanın çökmesi sonucu galeriye dolan gazın yanması ile meydana geldiğini açıkladı.

“EN KAPSAMLI ÇALIŞMAYI BİZİM KURULUMUZ YAPTI”

Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde meydana gelen maden kazası başta olmak üzere maden kazalarının araştırılarak, dalda alınması gereken iş sıhhati ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi maksadıyla kurulan Meclis Araştırması Komitesi çalışmalarını tamamladı. Komite’nin çalışmalarına yönelik düzenlediği basın toplantısında neler yapıldığını anlatan Komite Lideri Ali İstek Alaboyun, “Soma’da meydana gelen maden faciasıyla ilgili en kapsamlı çalışmayı bizim komitemiz yaptı” dedi.

23 UZMAN, 17 TOPLANTI, 4 İNCELEME

Her partiden milletvekillerince verilen 11 adet önergenin birleştirilmesi ile 21 Mayıs 2014 tarihinde Komite’nin kurulduğunu tabir eden Alaboyun, Komite’nin 4 Haziran 2014 tarihinde vazifeye başladığını, Komite’ye 23 uzman görevlendirildiğini belirterek, Meclis’te 17 toplantı, 3’ü kaza yerinde olmak üzere 4 inceleme yapıldığını açıkladı. Alaboyun, rapor yazım sürecinin yaklaşık 60 gün sürdüğünü, birinci taslak raporun 22 Ekim 2014 tarihinde yapılan toplantıda Komite üyelerinin bilgisine sunulduğunu ve sonuncu raporun ise yapılacak eklerin akabinde Aralık ayının ikinci haftasında TBMM Liderine sunulacağını söz etti.

301 ÇALIŞANIN HAYATINI KAYBETTİĞİ KAZANIN NEDENİ

“METAN YANDI, TAVAN ÇÖKTÜ”

Alaboyun, kazanın meydana geldiği ocak ile ilgili hazırlanan simülasyonda kazanın nasıl meydana geldiğini gazetecilere gösterdi. Alaboyun, “Kaza anında 5-6 kat metan artışı var ve metan yanmaya başlamış. Pano gerisindeki sağlam tavanın göçmesi ile galeriye evvel beyaz ve ağır bir duman geliyor, gerisinden siyah duman ve yangın, kazanın ana nedenini oluşturan şey budur” biçiminde konuştu.

KAZA SONRASI ORTAYA ÇIKAN MESELELER

Kazanın meydana gelmesiyle birlikte ortaya çıkan meselelere da değinen Alaboyun, problemleri şu biçimde sıraladı:

“Madencilik dalına taraf verecek kalıcı ve günün şartlarına uygun bir madencilik siyasetinin oluşturulamaması, Türk madenciliğinin gelişmesini sağlayacak bilimsel araştırma kapasitesi eksikliği, havza madenciliği üzere dala bütüncül yaklaşım eksikliği. İşyeri İSG tertibi tarafından yapılan kontrolden kaynaklanan problemler, kamuda misyon ve yetki dağılımından kaynaklı kontrol sıkıntıları, can ve mal güvenliği bakımından işletme projesi inceleme ve projeye uygun faaliyetler yürütülüp yürütülmediğinin kontrolü, mevzuattaki eksiklikler, kontrol elemanı takımı olmaması, kontrol yapan çalışanın eğitiminin bulunmaması, maden işletmesi faaliyete başladıktan sonra faaliyetlerin İSG istikametinden kontrolü, mevzuattaki eksiklikler, teftiş müddetlerinin yetersizliği, söz alımında yaşanan sıkıntılar, aldatmaya yönelik faaliyetler, patronun üretim zorlaması, yatırımlardan kaçınma, patronun İSG önlemlerine değer vermemesi, üretim usulü, ocak tasarımı ve işletmecilikten kaynaklanan sıkıntılar, risk kıymetlendirme ve idare sisteminin yetersiz olması, 6331 Sayılı İş Sıhhati ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuattan kaynaklanan sıkıntılar, 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili mevzuattan kaynaklanan sıkıntılar, eğitimsizlik, rodövans ve hizmet alımında mevzuat boşluğu, taşeron uygulaması, mevzuat eksiklikleri, eğitimsizlik, İSG kültürünün olmaması, madenciliği bilmeyen arama kurtarma gruplarından kaynaklı sıkıntılar, erken ihtar sistemi sorunu, yeraltında bilgisiz ve yetersiz bireylerin olmasından ötürü oluşan kaos ve hayati risk, geri hizmetlerin eksiklik üzere meseleler var.”

“MADENCİLİK BAKANLIĞI KURULMASI ŞART”

“Metan drenajının ivedilikle yasal ve mecburî hale getirilmesinde yarar var” diyen Alaboyun, kazanın meydana gelmesinde tesirli olan metan gazı yanmasını işaret etti. 13 Mayıs’ın unutulmaması için Türkiye Kömür Madenciliği Günü olmasını önerdiklerinin altını çizen Alaboyun, Soma ile ilgili bir sinema çekilmesi teklifinde de bulundu.

“SORUMLU KİM?”

Bir gazetecinin “Sorumlu kim?” sorusuna yanıt veren Alaboyun, “Bizim gayemiz birisini suçlamak ve savunmak değil. Biz anayasanın bize verdiği yetki çerçevesinde bir araştırma kurulu olarak ortaya çıktık. Buradaki boşlukların kesinlikle ele alınıp incelenmesi lazım, bir daha olmaması lazım. Raporumuzda işletmenin birtakım eksiklerini de yazdık. Şahısları suçlayacak boyutta değiliz. Sorumlu aramak için kurulmuş bir kurul değiliz. Savcılık bu raporu okursa buradan soracağı çok şeyler çıkacaktır. Biz burada bir daha bu türlü bir kaza olmaması için bir tespitte bulunduk. C panosunda bu kaza olmasıydı üstte M panosunda olacaktı bu kaza. Bu tespit çok önemliydi” dedi.

“KİMSE HAKKINDA KABAHAT DUYURUSUNDA BULUNMAYACAĞIZ”

Alaboyun, Kurul olarak sorumlular hakkında cürüm duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı tarafındaki soruya ise, “Kimse hakkında hata duyurusunda bulunmak üzere bir durumumuz yok lakin ferdi olarak milletvekillerimiz yapabilir, bunlar yasal haktır. Biz burada bulduğumuz bilgiler büsbütün teknik bilgiler, soruşturmaya yönelik bilgiler olmadığı için soruşturma üslubundan kaçtık, biz bir tespit yaptık” yanıtını verdi.

“RAPORUMUZ YETERLİ İNCELENİRSE…”

Soma’da meydana gelen olayın bir kaza mı yoksa tabiat olayı mı olduğu tarafındaki soru üzerine “Bu tabiat bir kanunu değil, raporumuz düzgün incelenirse kimi yerlerde ihmal olduğu ortaya çıkar” diyen Alaboyun, raporun güzel okunması gerektiğinin altını çizdi.