Haftanın tarihine bakış

Büyük Başkan Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak kurtuluş çabasının meşalesini yaktı.

Mustafa Kemal Paşa, Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasından sonra Yıldırım Orduları Küme Komutanlığından 3 Kasım 1918’de İstanbul’a döndü. Samsun’a gidinceye kadar 6 ay İstanbul’da kalan Mustafa Kemal, birçok temasta bulundu.

Mustafa Kemal, kendi tabiriyle “Kendisini İstanbul’dan uzaklaştırmak ve Anadolu dağlarında çürütmek” isteyenlerce 9. Ordu Müfettişliği ile görevlendirildi lakin müfettişliği kabul ederken vazifesinin geniş yetkilerle donatılmasını sağladı.

İzmir’in işgal edildiği 15 Mayıs 1919’da ise Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanlığında Cevat (Çobanlı) ve Fevzi (Çakmak) paşalara, sonra da Babıali’de kimi hükümet üyelerine veda etti. Birebir gün Yıldız Sarayı’nda Padişah Vahdettin tarafından kabul edilen Mustafa Kemal, daha sonra Bandırma Vapuru’nun kaptanı İsmail Hakkı (Durusu) Bey’i Şişli’deki konutuna çağırarak seyahatle ilgili bilgi aldı.

Mustafa Kemal’i ve beraberindekileri taşıyan Bandırma Vapuru, 16 Mayıs’ta İstanbul’dan yola çıktığında, Kız Kulesi açıklarındayken İtilaf Devletleri kontrol görevlilerince vapurda, silah ve kaçak materyal araması yapıldı. Arama sürerken, “kaptan yeri”nde bulunan Mustafa Kemal’in kararlılığını göstermek maksadıyla hareket hazırlıklarını çabuklaştırmasını söylediği kaptana, demir aldırmaya başladı.

Subayların gemiyi terk etmelerinin akabinde Karadeniz’e yönelen Bandırma’nın güvertesinde Mustafa Kemal Paşa, yanındakilere şunları söyleyecekti: “Bunlar işte bu türlü yalnız demire, çeliğe, silah kuvvetine dayanırlar. Bildikleri şey yalnız madde! Bunlar hürriyet uğruna ölmeye karar verenlerin kuvvetini anlayamazlar. Biz, Anadolu’ya ne silah ne cephane götürüyoruz. Biz ideali ve imanı götürüyoruz.”

Güç şartlar altında süren seyahatten sonra 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun’a ulaşan Mustafa Kemal Paşa ve beraberindekiler, askeri bando eşliğinde halk tarafından sevgiyle karşılandı.

Mustafa Kemal Paşa, yurdun kurtuluş uğraşını Samsun’a ayak basarak başlatmış oldu. Düşman işgaline karşı bilinçlendirilerek halkın Kuvayımilliye’ye takviye olması sağlandı. 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalanana kadar Türk Kurtuluş Savaşı devam etti.

Atatürk’ün isteği doğrultusunda 20 Haziran 1938 tarihli kanunla “Gençlik ve Spor Bayramı” ismiyle ulusal bayramlar ortasında yer alan 19 Mayıs, 7 Mart 1981’de “Atatürk’ü Anma” ibaresi eklenerek “Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” oldu, bayramın ismi, 1995’te kararnameyle “ve” bağlacı kaldırılarak “Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak değiştirildi.

“1981 Atatürk Yılı”

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun 100. yıl dönümü kutlamaları, “1981 Atatürk Yılı” ismiyle 5 Ocak 1981’de başladı. Bu kapsamda Atatürk’ün doğumunun 100. yılı, 21 Mayıs 1981’de de ülkede çeşitli merasimlerle kutlandı.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 1981 yılında, 100. doğum yıl dönümü hasebiyle Atatürk’ü “Ulusal Gayret ve Çağdaşlaşma Lideri” ilan etti.

Milletlerarası iş birliği ve barış yolunda çalışmış üstün bireylerin gelecek nesiller için örnek olacakları inancı ile 27 Kasım 1978 tarihli UNESCO Genel Heyeti kararı doğrultusunda Atatürk’ün “1981” yılında anılması kararlaştırıldı.

Bu kapsamda, Atatürk’ün doğumunun 100. yılı tüm dünyada, “1981 Atatürk Yılı” olarak kutlandı. Yıl uzunluğu süren etkinliklerle birlikte, 21 Mayıs’ta Atatürk’ün doğum günü çeşitli merasimlerle kutlandı.

Muhakkak başlı öteki olaylar:

16 Mayıs

1717- “Voltaire” ismiyle bilinen müellif François-Marie Arouet, din ve krallık zıddı yazılarından dolayı Bastille hapishanesine gönderildi.

1888- Gramofonun mucidi Emile Berliner, ABD’nin Philadelphia kentinde geliştirdiği bu aleti tanıttı.

1919- Mustafa Kemal, Samsun’a gitmek üzere “Bandırma” vapuru ile İstanbul’dan yola çıktı.

1926- Son Osmanlı padişahı VI. Mehmet Vahdettin, İtalya’nın San Remo kentinde vefat etti.

1958- Londra’da bestekar Ahmet Adnan Saygun’a “Jean Sibelius Ödülü” verildi.

1963- Ankara Devlet Tiyatrosunda birinci müzikal sergilendi. Müzikalin ismi “Öp Beni Kate” idi.

1989- Türkçe tangoları seslendiren birinci sanatçı Seyhan Hanım (Oskay) öldü.

1992- Tarihi Galata Köprüsü, köprü altındaki bir lokantada çıkan yangın sonucunda çökerek kullanılamaz hale geldi.

1993- DYP Genel Lideri, Başbakan Süleyman Demirel, 244 oyla Türkiye‘nin 9’uncu Cumhurbaşkanı oldu.

2000- Onuncu Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM’de ant içerek vazifesine başladı.

2001- Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Hava Grubu’na ilişkin CASA tipi askeri uçak, Malatya’da düştü. Kazada bir binbaşı, 3 yüzbaşı, 3 üsteğmen, 16 astsubay, bir uzman çavuş ve 10 er şehit oldu.

2012- Ziraat Türkiye Kupası finalinde Bursaspor’u 4-0 yenerek 5. defa kupanın sahibi olan Fenerbahçe, 29 yıl ortadan sonra kupa hasretine son verdi.

2015 – Türk hava alanını 5 dakika müddetle ihlal eden bir Suriye helikopteri, hava muharebe devriye vazifesi yapan iki F-16 tarafından etkisiz hale getirildi. Helikopter, Suriye topraklarına düştü.

2017- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Lideri Donald Trump ortasında birinci yüz yüze görüşme gerçekleşti. ABD’yi ziyaret eden Erdoğan, Beyaz Saray’da merasim kıtası tarafından karşılandı.

2018- ABD’nin akabinde Orta Amerika ülkesi Guatemala da büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıdı.

17 Mayıs

1880- Şair, siyaset adamı Ziya Paşa 55 yaşında Adana Valisi iken öldü.

1928- Türkiye Cumhuriyeti Hıfzıssıhha Kuruluşu kuruldu.

1952- Öykücü, romancı, siyaset adamı Memduh Şevket Esendal, Ankara’da vefat etti.

1957- Ünlü müellif, eleştirmen Nurullah Ataç, 59 yaşında tedavi gördüğü Ankara Numune Hastanesinde hayatını kaybetti.

1967- İmam hatip okullarını bitirenlere, üniversitelere girme hakkı tanındı.

1971- İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom, 4 terörist tarafından kaçırıldı.

1983- Ankara Bahçelievler’de 8 Ekim 1978’de TİP üyesi 7 kişiyi öldürmekten yargılanan İbrahim Çiftçi ve 8 arkadaşı ile ilgili davada, Haluk Kırcı ve Ahmet Ercüment Gedikli mevt cezasına çarptırıldı.

1989- Çin’de 1 milyondan fazla gösterici, Tiananmen Meydanı’nda açlık grevi yapan öğrencileri desteklemek gayesiyle yürüdü.

1994- Türkiye iktisadı, 14 yıl ortadan sonra yine IMF kontrolüne girdi.

1995- Nasuh Mahruki, Everest’in tepesine çıkan birinci Türk oldu.

2000- Futbolda 42. UEFA Kupası’nı, Danimarka’nın başşehri Kopenhag’taki finalde İngiltere’nin Arsenal ekibini penaltılarla 4-1 yenen Galatasaray kazandı.

2006- Danıştay 2. Dairesine düzenlenen silahlı akında üye Mustafa Yücel Özbilgin hayatını kaybetti, Daire Lideri Mustafa Birden, üyeler Ayfer Özdemir ve Ayla Gönenç ile Tetkik Hakimi Ahmet Çobanoğlu yaralandı. Saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen İstanbul Barosuna kayıtlı avukat Alparslan Arslan, Danıştay binasından çıkamadan yakalandı.

2010- Zonguldak’taki Karadon maden ocağındaki patlamada göçük altında kalan 30 personel öldü. 30 emekçiden ikisinin cenazesi 18 Ocak 2011’de çıkarılabildi.

2012- Cannes Sinema Şenliği’nde, Fransa’daki Sinema Direktör ve Üretimcileri Derneği, Türk direktör Nuri Bilge Ceylan’a 2012 “Carossee d’or” (Altın Fayton) sinema mükafatını verdi.

2016- Nobel ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar’ın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinin girişine yerleştirilen büstü, merasimle açıldı.

2017- Resmi Gazete’de yayımlanan Başbakanlık Genelgesi ile 2017, “Dilimiz Kimliğimizdir” başlığıyla “Türk Lisanı Yılı” ilan edildi.

2017- Sabancı suikastı davasında yargılanan tutuklu sanık İsmail Akkol, ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına çarptırıldı.

2018- 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a sunduğu tavsiye ile Ahilik Haftası kutlamalarının Türkiye’de yaygınlaşmasını sağlayan 91 yaşındaki “Ahi Baba” lakaplı Mustafa Karagüllü hayatını yitirdi.

2018- ABD Lideri Donald Trump’ın CIA Yöneticiliğine aday gösterdiği, “işkenceci” geçmişiyle tartışılan Gina Haspel, Senatodan onay alarak CIA’in birinci bayan yöneticisi oldu.

2021- MİT operasyonuyla PKK’nın Suriye genel sorumlusu “Sofi Nurettin” kod isimli terörist, Irak’ın kuzeyinde etkisiz hale getirildi.

2021- Kovid-19 salgınıyla gayret önlemleri kapsamında, Türkiye genelinde 29 Nisan Perşembe günü saat 19.00’da başlayan “tam kapanma” periyodu sona erdi, 1 Haziran Salı günü saat 05.00’e kadar uygulanacak “kademeli normalleşme” periyodu başladı.

18 Mayıs

1804- Napoleon Bonaparte, Fransa İmparatoru ilan edildi.

1898- Şair Faruk Nafiz Çamlıbel, İstanbul’da doğdu.

1929- Sivas’ın Suşehri ilçesindeki 6,1 büyüklüğündeki zelzelede 64 kişi öldü.

1976- Zonguldak Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan Yahya Demirel tahliye edildi.

1976- TRT’nin birinci spikerlerinden Zafer Cilasun 37 yaşında Ankara’da vefat etti.

1980- Galatasaraylı ünlü futbolcu “Baba Gündüz” (Gündüz Kılıç) vefat etti.

1981- TBMM’nin eski liderlerinden Fuat Sirmen öldü.

1996- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e, İzmit’te İbrahim Gümrükçüoğlu tarafından suikast teşebbüsünde bulunuldu. Demirel, olaydan yara almadan kurtuldu. Müdafaa Müdürü Şükrü Çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.

2000- Doç. Dr. Bahriye Üçok’un katledilmesinde kullanılan pakette tespit edilen parmak izinin, Umut Operasyonu kapsamında yakalanan Ferhan Özmen’e ilişkin olduğu belirlendi.

2003- Türkiye’nin birinci özel rakı fabrikasının temeli, İzmir’in Menderes ilçesi İnhisarı beldesinde atıldı.

2006- Danıştay hücumunda ölen 2. Daire Üyesi Mustafa Yücel Özbilgin’in Kocatepe Camisi’ndeki cenaze merasimine katılan eski Başbakanlardan Bülent Ecevit, daha sonra gittiği konutunda ansızın tansiyonu yükselerek kötüleşti ve GATA’ya kaldırıldı. Beyin kanaması geçirdiği belirlenen Ecevit, ameliyat edildi.

2009- ÇYDD Genel Lideri Prof. Dr. Türkan Saylan, İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 74 yaşında vefat etti.

2016- Sri Lanka’da tesirli olan şiddetli yağışların yol açtığı sel ve heyelanlarda 92 kişi hayatını kaybetti, 319 bin kişi konutundan oldu. Toprak altında kaldığı düşünülen 100 kişiyi arama kurtarma çalışmalarına 13 gün sonra son verildi.

2017- Suriye rejimiyle alakası olan birey ve şirketlere yönelik yaptırım uygulanmasını öngören yasa tasarısı ABD Meclisi’nden geçti.

2018- İslam İşbirliği Teşkilatı, üye ülkelerin devlet ve hükümet liderlerinin iştirakiyle İstanbul Kongre Merkezi’nde toplandı.

2018- Küba’nın başşehri Havana’dan Holguin kentine gitmek üzere havalanan ve 104 yolcu ile 9 mürettebat taşıyan uçağın, Jose Marti Memleketler arası Havalimanı’ndan kalktıktan kısa müddet sonra düşmesi sonucu 110 kişi öldü, 3 kişi yaralı kurtuldu.

19 Mayıs

1915- Kaymakam rütbesindeki Mustafa Kemal, Arıburnu cephesinde gösterdiği cüret ve kahramanlık hasebiyle Miralaylığa terfi etti.

1919- Dokuzuncu Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, karargahıyla Samsun’a çıkarak Ulusal Uğraş’ı başlattı.

1924- Musul sıkıntısıyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri ortasında, “Haliç Konferansı” diye isimlendirilen görüşmeler başladı. 9 Haziran’a kadar süren görüşmelerden sonuç alınamayınca, bahis Milletler Cemiyetine götürüldü.

1927- Türkçülük ve halkçılık görüşleriyle tanınan Ahmet Hikmet Müftüoğlu vefat etti.

1935- İngiliz casus Thomas Edward Lawrence (Arabistanlı Lawrence) motosiklet kazasında öldü.

1939- Anadolu Ajansı, 1 Mart 1925’te şirkete dönüştürüldüğünde birinci İdare Konseyi Lideri olan düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu, 70 yaşında İstanbul’da vefat etti.

1943- Ankara’da Gençlik Parkı merasimle açıldı.

1945- Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, 19 Mayıs törenindeki konuşmasında, “Harp vakitlerinin ihtiyatlı önlemlere gerek gösteren darlıkları kalktıkça, memleketin siyaset ve fikir hayatında demokrasi prensipleri daha geniş ölçüde karar sürecektir.” kelamlarıyla çok partili sisteme geçişin sinyalini verdi.

1975- ABD Senatosu, Türkiye’ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.

1981- Atatürk’ün Selanik’te doğduğu mesken tekrar düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk’ün AOÇ’deki konutunun benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.

1986- Atatürk Milletlerarası Barış Ödülü’ne kıymet bulunan eski NATO Genel Sekreteri Josef Luns, mükafatını merasimle aldı.

1997- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Atatürk Milletlerarası Barış Ödülü’nü Bosna-Hersek Türk Barış Gücü’ne verdi.

2000- Atatürk Milletlerarası Barış Mükafatı, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’a verildi.

2004- Pop müziği sanatkarı Çetin Alp, 57 yaşında İstanbul’da öldü.

2006- Osmaniye-Gaziantep karayolunda, Afganistan ve Bangladeş asıllı kaçakları taşıyan gerisi kapalı kamyonetin tıra çarpması sonucu 44 kişi öldü.

2008- Sigara içilen yerlere ait yasağın kapsamını genişleten Tütün Eserlerinin Ziyanlarının Önlenmesi ve Denetimi Hakkında Kanun yürürlüğe girdi.

2011- IMF Lideri Dominique Strauss-Kahn, vazifesinden istifa etti. Otel vazifelisi bir bayana cinsel hücum suçlamasıyla New York’ta mahkemeye çıkarılan Kahn, kefaletle özgür bırakıldı.

2015- 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları kapsamında 17 yıl sonra birinci kere Anıtkabir’de konser verildi. TSK Armoni Mızıkası Komutanlığı Orkestrası ile opera sanatkarları Feryal Türkoğlu ve Hakan Aysev, Mustafa Kemal Atatürk’ün sevdiği türküleri söyledi. Piyanist Gülsin Onay da İzmir Marşı, Onuncu Yıl Marşı başta olmak üzere klasik yapıtları seslendirdi.

2016- Paris-Kahire seferini yapan, 3’ü çocuk 56 yolcu ve 7’si uçuş vazifelisi 10 kişilik mürettebatın bulunduğu Airbus A320 tipi yolcu uçağı radardan kaybolmasının akabinde Yunanistan’ın Kerpe Adası açıklarında denize düştü. Kazadan kurtulan olmadı.

2016- Prof. Dr. Aziz Sancar, 2015 Nobel Kimya Ödülü’nün madalya ve sertifikasını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı merasimle Anıtkabir Komutanlığına takdim etti.

2016- UEFA Avrupa Ligi Finali’nde İngiltere’nin Liverpool grubunu 3-1 yenen İspanyol temsilcisi Sevilla üst üste üçüncü kere şampiyon oldu.

2017- İran’da Cumhurbaşkanlığı seçimini, oyların yüzde 57’sini alan Hasan Manevî kazandı.

2018- Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışının 99. yılı hasebiyle kentte düzenlenen “Gençlik ve Bayrak Yürüyüşü”nde 1919 metre uzunluğunda Türk bayrağı açıldı.

2018- İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in torunu ve tahtın 6. sıradaki varisi Prens Harry, Amerikalı oyuncu Meghan Markle ile evlendi.

2019- Siyasi parti önderleri, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı 100. Yıl Merasimleri için Samsun’da bir ortaya geldi.

20 Mayıs

1481- II. Bayezid, Osmanlı tahtına oturdu.

1506- Kaşif Kristof Kolomb öldü.

1622- Osmanlı İmparatorluğunda isyancılar, ordu ve idarede yenilik taraftarı Padişah II. Osman’ı tahttan indirip öldürdü. Öldürülen birinci padişah olan “Genç Osman”ın yerine “Deli Mustafa”, ikinci sefer tahta çıkarıldı.

1878- II. Abdülhamit’i devirmek, Çırağan Sarayı’nda tutulan V. Murat’ı tahta çıkarmak gayesiyle “Çırağan baskını”nı düzenleyen gazeteci Ali Süavi öldürüldü.

1920- Birinci hemşire okulu, Amiral Bristol Hemşire Mektebi hizmete girdi.

1928- Lisan Encümeni Heyeti kuruldu.

1940- Devlet Konservatuvarı Kuruluşu Hakkında Kanun kabul edildi.

1963- Kimi ordu birlikleri, Ankara’da Talat Aydemir’in idaresinde yine ayaklandı. Olayların akabinde üç büyük vilayette sıkıyönetim ilan edildi. Bu defa teşebbüste bulunanlar yargılandı, 5 Temmuz 1964’de Aydemir ve Fethi Gürcan idam edildi.

1983- 12 Eylül’ün akabinde partiler kurulmaya başlandı. Anavatan Partisinin kuruluşuna ait evraklar, İçişleri Bakanlığına verildi. ANAP Genel Başkanlığına Turgut Özal, Halkçı Parti (HP) Genel Başkanlığa Necdet Calp seçildi. Büyük Türkiye Partisi Genel Başkanlığa Ali Fethi Esener getirildi.

1990- Ulusal Savunma Bakanı Safa Giray, Hava Kuvvetlerinden, 17’si subay, 97’si astsubay olmak üzere 114 kişinin irticai örgütlerle bağlantıları olduğu için atıldığını açıkladı.

2000- Trabzon’un Beşikdüzü ilçesinde klâsik mayıs şenlikleri münasebetiyle denize açılan iki teknenin alabora olması sonucu 38 kişi boğuldu, 15 kişi yaralandı.

2007- Çeşitli sivil toplum örgütlerince düzenlenen “Cumhuriyet Mitingi”nin sonuncusu Samsun’da yapıldı.

2010- ATM makinesinin mucidi İskoçyalı John Shepherd-Barron 84 yaşında hayatını kaybetti.

2011- Türk tenisçi Marsel İlhan, Fransa Açık Tenis Turnuvası’nda (Roland Garros) 3. eleme tipinde rakibine yenilmesine rağmen kontenjandan ana tabloda uğraş etme hakkı kazandı. İlhan, 4 “Grand Slam” turnuvasında da teklerde ana tabloda çaba eden birinci Türk tenisçi unvanını elde etti.

2012- Chicago’da NATO İttifakı’nın en geniş kapsamlı tepesi düzenlendi. Tepenin ana gündem unsurlarını Afganistan, Füze Savunma Sistemi ve Suriye oluşturdu.

2016- TBMM Genel Şurasında, hakkında evrak bulunan milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ait Anayasa değişikliği teklifi, 376 oyla kabul edilerek maddeleşti.

2016- Servet Tazegül, Avrupa Tekvando Şampiyonasında 68 kilo finalinde rakibini 6-5 yenerek üst üste 5. kere Avrupa Şampiyonu oldu.

2016- Ulusal tenisçi Çağla Büyükakçay, Fransa Açık’ta (Roland Garros) tek bayanlarda rakibini yenerek ana tabloya yükseldi ve bir unsur imza attı.

2017- FETÖ elebaşı Fetullah Gülen’e yakınlığıyla bilinen NBA basketbolcusu Enes Kanter, Romanya’da polis tarafından ülkeye alınmadı.

2017- Güneş Sistemi’nin dış kısmında Kuiper Kuşağı’nda yer alan 3. en büyük cüce gezegen 2007 QR10’un yörüngesinde bir uydu keşfedildi.

2018- Sinema oyuncusu 75 yaşındaki Kazım Aktan, Erzincan’ın Refahiye ilçesindeki konutunda çıkan yangında hayatını yitirdi.

2020- Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türkiye Atletizm Federasyonunun tertibiyle 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı aktiflikleri kapsamında düzenlenen “19 Mayıs 1919 Koşusu”na 12 ülke 71 kentten 1800 atlet katıldı. Dijital takip edilen koşuda, Türkiye 24 saat koşu rekorunun sahibi ultra maraton koşucusu Aykut Çelikbaş, 19 saat 19 dakika boyunca kesintisiz koşarak 188,12 kilometre katetti.

21 Mayıs

1847- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.

1927- Amerikalı havacı Charles Lindbergh, “Sprit of St. Louis” isimli uçağıyla New York’tan Paris’e uçarak, Atlas Okyanusu’nu geçen birinci pilot oldu.

1960- Harp Okulu öğrencileri, hükümet aleyhine sessiz yürüyüş yaptı.

1971- Anayasa Mahkemesi, Ulusal Nizam Partisinin kapatılmasına karar verdi.

1971- Tiyatro sanatkarı Avni Dilligil, 63 yaşında İstanbul’da vefat etti.

1981- Atatürk’ün doğumunun 100. yılı merasimlerle kutlandı.

1983- Avrupa Kurulunun, Avrupa medeniyetinin zenginliğini oluşturan kültürleri tanıtmak emeliyle düzenlediği stantlardan 18’incisi İstanbul’da “Anadolu Medeniyetleri Sergisi” ismiyle açıldı.

1991- Hindistan Başbakanı Rajiv Gandhi öldürüldü.

1994- Hacda “şeytan taşlama” sırasında izdiham çıktı, 7’si Türk 185 hacı hayatını kaybetti.

1997- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, Refah Partisinin “Anayasa’nın laiklik unsuruna karşıt hareketlerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle daima kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesinde dava açtı.

2000- “Umut Operasyonu”nda yakalanan Ferhan Özmen, Necdet Yüksel, Mehmet Gürova, Mehmet Kasap ve Hakkı Selçuk Ulu, Ankara Nöbetçi 1 Numaralı DGM tarafından tutuklandı.

2004- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kaldırılmasını içeren Anayasa değişikliğini onayladı.

2006- Karadağ, Sırbistan’dan ayrılmak için düzenlenen referandumda bağımsızlığı seçti. 3 Haziran’da da bağımsızlık ilan edildi.

2013- Fransa’nın ünlü tarihçilerinden Dominique Venner, Paris’in ünlü Notre Dame Katedrali’nde ömrüne son verdi. Çok sağ ideolojiden gelen ve birebir vakitte deneme yazılarıyla ünlü 78 yaşındaki tarihçinin, ünlü katedralde, tabancayla intihar ettiği belirtildi.

2015- Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) bünyesinde Göktürk-1 Uydu Programı kapsamında Türkiye’nin birinci Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test (USET) Merkezinin açılışı yapıldı.

2015 – Ulusal okçu Yeşim Bostan, Gençler Avrupa Kupası 1. ayak yarışlarında, makaralı yayda Avrupa rekoru kırdı.

2016- Afganistan Talibanı önderi Molla Ahtar Mansur, ABD Savunma Bakanlığının Pakistan’ın Belucistan eyaletine düzenlediği hava hücumunda öldürüldü.

2017- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara Spor Salonu’nda yapılan AK Parti 3. Harika Büyük Kongresi’nde geçerli 1414 oyun tamamını alarak Genel Başkanlığa seçildi.

2017- Fenerbahçe Erkek Basketbol Kadrosu, Avrupa basketbolunun en büyük turnuvası olan THY Avrupa Ligi Dörtlü Finali’nde Yunanistan temsilcisi Olympiakos’u 80-64 yenerek 2016-2017 dönemi şampiyonu oldu.

2018- ABD ve Guatemala’nın akabinde Güney Amerika ülkesi Paraguay da, Tel Aviv’deki büyükelçiliğini Kudüs’e taşıdı.

2020- Sıhhat Bakanlığı, kentler ortası seyahatlerde, iş yerlerinde ve ferdî irtibat gerektiren tüm kamusal yerlerde kullanılacak HES kodu uygulamasını başlattı.

2020- Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğunda katledilen gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın ailesi, cinayeti işleyenleri affettiklerini duyurdu.

22 Mayıs

1912- Hicivleriyle bilinen Şair Eşref öldü.

1931- Futbolda İstanbul Şampiyonu Fenerbahçe, Yunanistan Şampiyonu Olimpiyakos’u 1-0 yendi.

1947- ABD Lideri Harry Truman, Türkiye’ye yapılacak yardımı imzaladı. Yardımı, ABD Dışişleri Bakanı Marshall’ın denetim edeceği açıklandı. Tıpkı gün General Oliver başkanlığındaki ABD heyeti, askeri yardımı görüşmek üzere Türkiye’ye geldi.

1950- 14 Mayıs’ta yapılan seçimlerden birinci çıkan Demokrat Partinin Genel Lideri ve İzmir Milletvekili Celal Bayar, Türkiye Büyük Millet Meclisince Türkiye’nin Üçüncü Cumhurbaşkanı seçildi. Hükümeti kurmakla DP Aydın Milletvekili Adnan Menderes görevlendirildi.

1955- Aziziye Tabyası kahramanı Nene Hatun, 97 yaşında Erzurum’da öldü.

1958- İstanbul Süleymaniye’deki tarihi Siyavuş Paşa Konağı yandı.

1960- Haberleşmeye sansür koyan Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, 5 kişinin bir ortaya gelerek dolaşmasını yasakladı.

1960- Ressam İbrahim Çallı, İstanbul’da 78 yaşında öldü.

1971- Bingöl’de 6,7 büyüklüğündeki sarsıntıda 878 kişi öldü.

1972- Richard Nixon, Sovyetler Birliği’ni ziyaret eden birinci ABD Lideri oldu.

1980- Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgaline karşı çıkmak maksadıyla Moskova Olimpiyatları’nı protesto eden ABD’nin davetine uyan Bakanlar Şurası, Türkiye’nin de olimpiyatlara katılmaması tarafında karar aldı.

1982- Türkiye’nin Beşinci Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, 83 yaşında İstanbul’da vefat etti.

1988- Galatasaraylı Tanju Çolak, Metin Oktay’ın 25 yıllık 38 gol rekorunu 39 golle kırdı.

1991- Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı kuruldu.

2007- Ankara Ulus’taki Anafartalar Çarşısı önündeki bombalı terör akınında 6 kişi öldü, 91 kişi yaralandı. Yaralılardan 3’ünün değişik tarihlerde ömrünü yitirmesiyle meyyit sayısı 9’a yükseldi.

2008- TBMM Genel Konseyinde, üniversite bulunmayan 9 vilayette devlet, İstanbul’da da 2 vakıf üniversitesi kurulmasını öngören kanun tasarısı kabul edildi. Böylelikle Türkiye’de üniversitesiz vilayet kalmadı.

2010- CHP 33. Olağan Kurultayı’nda tek aday olan Kemal Kılıçdaroğlu, Genel Lider seçildi.

2011- 64. Memleketler arası Cannes Sinema Şenliğinde, “Bir Vakitler Anadolu’da” sinemasıyla direktör Nuri Bilge Ceylan ve “Le gamin au velo” sinemasıyla Eric ve Luc Dardenne kardeşler, “Büyük Ödül”ü paylaştı.

2013- Uzan ailesince Çukurova (ÇEAŞ) ve Kepez Elektrik Şirketlerine el konulmasından ötürü açılan Libananco davasının temyizi, Türkiye Cumhuriyeti lehine sonuçlandı. Washington’daki son duruşmadan faiziyle birlikte Türkiye’ye 23,5 milyar dolarlık dünyanın en büyük tazminatlarından birinin ödenmesi kararı verildi.

2013- Polonya’nın başşehri Varşova’daki Gliwice Onkoloji Enstitüsünce, iş yerinde geçirdiği kazada yüzü ve çene kemikleri parçalanan bir bireye birinci “acil” yüz nakli yapıldı.

2016- AK Parti 2. İnanılmaz Büyük Kongresi’nde Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, geçerli 1405 oyun tamamını alarak, partinin üçüncü genel başkanlığına seçildi.

2016- İran’ın Şiraz kentinde düzenlenen Büyükler Grekoromen Güreş Dünya Kupası karşılaşmalarında Türkiye dünya üçüncüsü oldu.

2016- İsviçre’nin Montrö kentindeki Avrupa Tekvando Şampiyonası’nda bayanlarda 62 kiloda İrem Yaman altın madalya kazandı.

2017- FETÖ’nün 15 Temmuz darbe teşebbüsü sırasında Genelkurmay Karargahı’nda yaşanan aksiyonlara ait Akın Öztürk, Mehmet Partigöç ve Mehmet Dişli’nin de ortalarında bulunduğu kelamda “yurtta sulh konseyi” üyeleri dahil 221 sanığın yargılanmasına başlandı.

2017- İngiltere’nin Manchester kentindeki bir konser salonunda canlı bombanın kendisini patlattığı terör akınında 22 kişi hayatını kaybetti, 59 kişi yaralandı. Saldırıyı terör örgütü DEAŞ üstlendi.

2018- ODTÜ’lü tasarım takımı Designnobis, Avrupa Tasarım Müsabakası’nda 6 ödül birden kazandı.