ÇOCUKLARDA “GİZEMLİ HEPATİT” HADİSELERİNİN ŞİFRELERİ ÇÖZÜLÜYOR

ÇOCUKLARDA “GİZEMLİ HEPATİT” HADİSELERİNİN ŞİFRELERİ ÇÖZÜLÜYOR

Hasret YURTÇU KARABULUT-Hami YEŞİLYURT / İSTANBUL, (DHA) – ÇOCUKLARDA görülen “gizemli hepatit” hadise sayıları artmaya devam ediyor. Şimdiye dek İngiltere, ABD, İsrail, Kıbrıs, hatta Japonya dahil olmak üzere 20 ülkede tespit edilen ve ani gelişen hepatit hadiselerinin sayısı 350’ye ulaştı. Hastalığın sebebinin hem kovid hem de eşlik eden başka enfeksiyon nedeniyle meydana gelen “aşırı bağışıklık yanıtı” olabileceği belirtilirken Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Kliniği, Çocuk Acil İdari Sorumlusu Prof. Dr. Tatlı İtimat, Türkiye’de şimdi tespit edilmiş bir hepatit hadisesi olmadığını kaydetti.

Türkiye’nin en büyük pandemi merkezlerinden Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Kliniği’nde, çocuklarda ağır kusma ve ishal şikayetiyle ortaya çıkan adenovirüs hadiselerini dikkatle takip ediliyor. Kliğin Çocuk Acil İdari Sorumlusu Prof. Dr. Tatlı İnanç ve Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Doç. Dr. Esra Polat, kovidin uzun periyot tesirinin bu enfeksiyonlarda da uzun mühlet görüleceği değerlendirmesi yaptı.

Prof. Dr. Hoş İnanç, ailelerin hijyen kurallarına bu periyot daha fazla dikkat etmesi gerektiğini vurgulayarak “Eskiden adenovirüs enfeksiyonları bu kadar şiddetli seyretmiyordu. Bilhassa okul çağı çocuklarda bu belirtiler varsa çocuk, iyileşene kadar okula gönderilmemeli, temas izolasyonuna dikkat edilmeli” dedi.

Prof. Dr. İtimat ise kısa müddet evvel dünyaca ünlü tıp mecmuası The Lancet’te yayınlanan bir makalede, çocuk hepatitlerinin yaklaşık yüzde 72’sinde ‘adenovirüs 41F’ tespit edildiği, yüzde 18’inde ise eşlik eden Kovid enfeksiyonu da görüldüğü tespitini paylaştı. İnanç “Kovid ile öteki virüslerin birlikteliği, enfeksiyonun ağır seyretmesine neden olabilir. Şöyle varsayılıyor; Kovid, bağırsaktaki geçirgenliği artırıyor ve bağırsaktan birçok öteki uyarıcıların, adenovirüs üzere, geçmesini ve bağışıklık sisteminin çok uyarılmasına sebep oluyor.” dedi.

“VAKALAR TAKİBE ALINDI”

Şu ana kadar kendi klinikleri ve Türkiye’de “gizemli hepatit” olayı tespit edilmediğini de belirten Prof. Dr. İnanç, “Biz kliniğimizde bugüne kadar adenoviüse bağlı çok ağır hepatit olayı görmedik. Olağanda rotavirüs, adenovirüs enfeksiyonları arttı bu devir. Lakin Avrupa ve Japonya’da bildiren olaylar üzere ağır olaylar tespit edilmedi. Bu olayların, bilhassa karaciğer enzim yüksekliğiyle seyredenlerin tümü takibe alındı. Sanırım öbür klinikler de bu biçimde hadiselerini toplayıp takip ediyor. Bizim de yakında Türkiye dataları ortaya çıkar” dedi.

“HER YAZ GÖRDÜĞÜMÜZ SALGINLAR BU DEFA FARKLILAŞABİLİR”

Rotavirüs yahut adenovirüse bağlı ishal salgınlarının her yıl yaza gerçek yaygın olarak görüldüğünü belirten Prof. Dr. İtimat, Kovid’in tesirleri nedeniyle artık hastaların klinik seyrinde değişimler gözlenebileceğini vurguladı. Prof. Dr. İnanç, “Belki de Kovid, bu hastalıkların daha ağır seyretmesine neden oldu. İster adenovirüse bağlı ister rotavirüse bağlı hepatitler bulaşıcı bir hastalık olduğu için, bilhassa hijyen kurallarına uyma, hasta çocukların temas izolasyonlarının sağlanması, el hijyeni bu durumda çok önemli” dedi.

“VAKALARDA ASIL ETKEN HEPATİT VİRÜSLERİ DEĞİL”

Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Doç. Dr. Esra Polat ise, hastalığın bağışıklığı baskılanmış ya da 6 yaşından küçük çocuklarda görülme mümkünlüğü daha yüksek olduğunu belirterek “Bu hastalarda geçirilmiş bir Kovid-19 enfeksiyonu olmasıyla husus gündeme geliyor. Aslında Kovid-19 enfeksiyonunun, mide bağırsak sisteminde uzun müddet varlığını sürdürebildiğini biliyoruz. Hasebiyle bu periyotta bağırsakta geçirgenlik artışına neden oluyor. Bu da bir mühlet sonra bağırsağın o bölgesindeki immün sistemin de aktive olmasına ve birtakım hususlar salınmasına neden oluyor. Kovid, bağırsakları öteki enfeksiyonlara daha açık hale getiriyor olabilir” dedi.

Gizemli hepatit olaylarında semptomların başlangıcının ekseriyetle bulantı, kusma ve ishal ile olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Polat, şu ikazlarda bulundu:

“Takibinde sarılık da eşlik ediyor. Önemli karaciğer yetmezliği gelişebiliyor. Bu çok ani gelişen bir tablo ve gerisinden karaciğer nakline gereksinim duyulabilecek durum dahi oluşabiliyor. Bu şikayetlerle başvuran hastalarda karaciğer enzimleri ‘AST ALT’ bedellerine ve karaciğer sentez kapasitesini pahalandıran tetiklerin takibine dikkat edilmeli.”

SESSİZ KOVİD ENFEKSİYONUNA DİKKAT

Kovid enfeksiyonunun her vakit semptomlarla kendini aşikâr etmediğini belirten Doç. Dr. Polat, “Özellikle son vakitlerde tedbirlerin de hafifletilmesi ile birlikte kimisi sessiz enfeksiyon geçirebiliyor. Kovid belirtileri olmasına karşın testlerde negatiflik saptayabiliyoruz fakat testin negatif olması çocuğun Kovid enfeksiyonu geçirmediği manasına gelmiyor. Münasebetiyle tıpkı konutu paylaşan, yakın teması olan bireylerde, bu hususlara dikkat etmek lazım.” dedi.

“ÇOCUK SU BİLE İÇEMİYORSAMUTLAKA YAKIN TAKİBE ALINMALI”

Doç. Dr. Polat, gizemli hepatit olaylarıyla ezberlerin değiştiğine de işaret etti. Polat, şunları söyledi: “Adenovirüsler olağan ki birçok organ ve doku tutulumu yapabiliyor. Lakin çok kolay enfeksiyondan, çok kolay üst teneffüs yolu enfeksiyonundan ağır tabloya kadar dönüşebileceğini de bu biçimde öğrenmiş ve hatırlamış olduk. Hangi durumlarda alarmda olmalıyız? Çocukta ağır kusma ve ishal tablosu varsa, ağızdan beslenemeyecek derecede, su bile içemeyecek kadar tablosu bozulmuşsa bu bizim için çok çok kıymetli. Önemli bir bulantı kusma durumunda en yakın sıhhat kuruluşuna başvurarak tabip tarafından değerlendirilmeli. Bu tablo çok süratli da seyredebileceği için seri takiplerde gidişatı da görmek gerekecek. Hijyen konusuna ise daha çok dikkat etmek gerekli. Bilhassa öğrencilere okulda öğretmenlerinin ikazda bulunması ve bağırsak geçirgenliğinin artışına katkıda bulunabilecek fast-food üslubunda ya da sıhhatsiz besinlerle beslenmenin de önlenmesi çok değerli.”