Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) başşehir Lefkoşa’daki ve Osmanlı han mimarisi ile inşa edilen Büyük Han, ülkenin en simge ve turistik yapıtlarından biri olarak öne çıkıyor.
AA muhabirinin derlediği bilgiye nazaran, Kıbrıs’ın en değerli Osmanlı periyodu yapılarından biri olan Büyük Han, 1571’de Ada’nın Osmanlı tarafından fethedilmesinin çabucak akabinde Kıbrıs’a atanan birinci beylerbeyi Muzaffer Paşa tarafından 1572’de yapıldı.
Anadolu ve Kıbrıs’ın başka yerlerinden gelen ziyaretçilerin konaklaması için yaptırılan Büyük Han, birinci olarak Alanyalılar Hanı olarak, 17. yüzyılın başında Kumarcılar Han’ın inşa edilmesi ve bununla kıyaslanmasının akabinde halk ortasında “Büyük Han” olarak anılmaya başladı.
Büyük Han’ın Anadolu’daki kent içi ticaret hanlarını andırdığı bilinirken, bilhassa Bursa’daki Koza Han ile benzerliğine dikkat çekiliyor.
Klasik kare planlı ve iki katlı bir yapı olan Büyük Han’ın üstü açık kare bir avlu etrafına sıralanırken, Han içerisinde çapraz tonozla örtülü revaklı galerilere açılan 68 oda ve ön cephesinde ise sokağa açılan 10 dükkan yer alıyor.
KKTC’nin en büyük hanı olan Büyük Han, Osmanlı han mimarisinin genel özelliklerini yansıtırken, sivri kemerli revaklar tarafından desteklenen yapı, avluyu da çevreliyor.
İki giriş kapısı bulunan Han’ın içindeki avlunun ortasında mermer sütunlar üzerine inşa edilmiş, sekizgen planlı ve altında şadırvanı bulunan bir köşk mescidi yer alıyor.
Büyük Han, 1878’de Ada’nın İngilizlere kiralanmasının akabinde 1878-1895 ortasında Lefkoşa Merkez Hapishanesi olarak kullanılırken, 1901’de onarıldı ve 1925’e kadar Han işlevini sürdürdü.
1963 başlarında devrin “Kıbrıs Cumhuriyeti” Eski Eserler Dairesi tarafından Büyük Han için onarım çalışmaları başlarken, bu tamir sırasında 4 sütun ortasındaki üç kemer özgününe uygun olmadan ve Osmanlı karakterini ortadan kaldıracak halde tekrar inşa edildi. Lakin bu tamir 1963’te başlayan ve Rum katliamına dönüşen toplumlararası çatışmalar nedeniyle yarım kaldı.
1963-1975 ortasında ambar olarak kullanılan Büyük Han’ın yine onarım çalışmalarına KKTC Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin hazırladığı projeye uygun olarak, 1982’de Kıbrıs Vakıflar Yönetimi ile hazırlanan bir mutabakat sonucu başlandı.
Büyük Han’ın onarım çalışmalarına mali kaynak yetersizliği nedeniyle vakit zaman orta verilirken, 1995’te Türkiye Cumhuriyeti Yatırım Projesi olarak yine sürat kazandırıldı. Onarımı tamamlanan iç kısımlar Ekim 2000’de resmi merasimle ziyarete açıldı.
Han, çok sayıda turistin uğrak mekanı
Lefkoşa’nın en turistik yerlerinden olan Büyük Han, içindeki restoran, kahvehane ve tarihi öteki dükkanları ile her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.
Han’da, turistler için hatıra kalacak ikramlık eşya ve kitaplar da satılıyor. Büyük Han’da vakit zaman çeşitli toplumsal ve kültürel etkinlikler de düzenleniyor.
Yorumlar kapatıldı.